Ayurveda and the Art of Eating

Ayurveda als eeuwenoude wetenschap is door haar universele benadering nog steeds heel actueel en goed toepasbaar in onze moderne, westerse maatschappij. Ayurveda geeft ons een aantal handvaten die we kunnen toepassen zodat ons lichaam beter kan functioneren en we lekkerder in ons vel gaan zitten. We kijken daarbij niet alleen naar wat we eten, maar vooral naar hoe we dat wát we eten verteren. De manier waarop we verteren is voor ieder individu volledig uniek. Volgens Ayurveda is er niets dat goed is voor iedereen, maar altijd wel iets dat goed is voor iemand. Uitgangspunt daarbij is het individu in relatie met de natuur, de tijden van de dag, de seizoenen en de fasen van ons leven.

Een goed werkende spijsvertering

Wanneer we ons lichaam in balans willen houden of een verstoorde balans weer willen herstellen is voeding een belangrijke eerste stap om aandacht aan te besteden. Voeding geeft ons de bouwstoffen voor onze lichaamsweefsels, geeft ons energie en zorgt voor voeding op een dieper niveau. Goede lichamelijke gezondheid en een evenwichtige geest begint bij een goed werkende spijsvertering.

Hoe goed onze spijsvertering werkt is allereerst afhankelijk van hoe we eten. Is dat staand,, lopend, snel, terwijl we nog snel onze email checken of tv kijken? Of is dat zittend en met aandacht en opmerkzaamheid? Om eten goed te kunnen verteren is het belangrijk dat wanneer we eten, we niets anders doen dan eten, met alle opmerkzaamheid voor de smaken, de structuren en de kwaliteiten van dat wat we eten. Om onze opmerkzaamheid naar ons voedsel te brengen kunnen we voor de maaltijd een moment stil zitten, of een mantra herhalen. Dit keert onze aandacht naar binnen en daardoor kunnen de enzymen van de spijsvertering beter hun werk doen. Een andere belangrijke factor is op welk tijdstip we eten. Vuur staat symbool voor alles wat transformeert in het lichaam en dus ook voor het transformeren van voedsel en het omzetten in bruikbare bouwstoffen voor het lichaam. Die transformatie begint al op het moment dat we eten in onze mond stoppen. Het moment waarop de zon buiten het hoogst is, is het moment waarop het spijsverteringsvuur in ons lichaam het sterkst is . Dit is de tijd tussen 10 uur 's ochtends en 2 uur 's middags. Dit is dan ook de beste tijd voor de grootste maaltijd. Wanneer dat niet praktisch is, is het gezien de spijsvertering 's avonds minder sterk is, goed de avondmaaltijd niet te groot te maken en die rond 6 uur te eten. 's Avonds na 10 uur eten is geen goed idee gezien dit de tijd is dat het vuur element emoties en indrukken van de dag gaat verwerken. Eten op dat tijdstip belemmert de emotionele vertering en zorgt ervoor dat we na toch lang geslapen te hebben moe en niet uitgerust wakker worden.

Algemene tips voor een goed werkende spijsvertering:

• drink bij de maaltijd slokjes warme kruidenthee of gekookt water, vermijd koude dranken bij de maaltijd
• Eet een heel klein stukje verse gember voordat je gaat eten
  
• eet in een rustige omgeving en met aandacht
  
• kauw goed
  
• blijf na de maaltijd nog even 10 minuten zitten of maak een korte wandeling
  
• eet drie maaltijden per dag op regelmatige tijden
  
• verminder snacks tussendoor, behalve fruit
  
• eet fruit alleen, en niet met andere voedingsmiddelen
  
• geniet met volle teugen van heerlijk eten!
  

Liese van Dam werkt als ayurvedisch voedingstherapeut, yogadocent en geeft workshops op het gebied van yoga & ayurveda. Zij is als docent ayurvedische voedingsleer verbonden aan de Academy of Ayurvedic Studies in Amsterdam.